Κυκλική οικονομία, βιοκλιματικά κτίρια και βιώσιμη αστική κινητικότητα στο επίκεντρο
Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ
Η ανάπλαση του πρώην αεροδρομίου στο Ελληνικό από τη Lamda Development αποτελεί το μεγαλύτερο έργο αστικής ανάπλασης στην Ευρώπη και ένα από τα πιο φιλόδοξα παγκοσμίως. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού και της υλοποίησής του βρίσκεται η βιωσιμότητα, με την υιοθέτηση «πράσινων» πρακτικών, που αλλάζουν τα δεδομένα στον κατασκευαστικό κλάδο της Ελλάδας. Στόχος δεν είναι απλώς η δημιουργία μιας νέας σύγχρονης πόλης, αλλά η διαμόρφωση ενός πρότυπου μοντέλου αειφόρου διαβίωσης και κυκλικής οικονομίας.
Η θεώρηση της έξυπνης πόλης από τη Lamda Development στο Ελληνικό και μάλιστα με έργα μεγάλης κλίμακας μπορεί να συμβαδίσει με την προστασία του περιβάλλοντος. Μέσα από την κυκλική οικονομία, την ενεργειακή θωράκιση των κτιρίων και τον σεβασμό στους φυσικούς πόρους, το Ελληνικό θέτει ένα νέο, αυστηρό πρότυπο για τις μελλοντικές αστικές αναπλάσεις, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη τη Μεσόγειο.
Κυκλική Οικονομία και Διαχείριση Υλικών
Μία από τις πιο εμβληματικές πράσινες πρακτικές που εφαρμόζει η Lamda Development αφορά την επαναχρησιμοποίηση των υλικών (upcycling) στον ίδιο τον χώρο του εργοταξίου. Κατά τη διάρκεια των κατεδαφίσεων των παλαιών κτιρίων και των διαδρόμων προσγείωσης του αεροδρομίου, τεράστιες ποσότητες σκυροδέματος και ασφάλτου δεν οδηγήθηκαν σε χωματερές. Αντίθετα, θρυμματίστηκαν και ανακυκλώθηκαν επιτόπου μέσω ειδικών κινητών μονάδων. Τα υλικά αυτά επαναχρησιμοποιούνται ως υπόβαση για τους νέους δρόμους, τα πεζοδρόμια και τις υποδομές του έργου. Με τον τρόπο αυτόν, μειώνεται δραματικά η ανάγκη για εξόρυξη και μεταφορά νέων πρώτων υλών, περιορίζοντας το αποτύπωμα άνθρακα των κατασκευών.
Σημαντική είναι και η ορθολογική διαχείριση του νερού. Σε μια χώρα με έντονη ξηρασία κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, η διαχείριση του νερού στο Ελληνικό αποτελεί προτεραιότητα. Το έργο σχεδιάστηκε με γνώμονα την πλήρη αυτονομία σε νερό άρδευσης για τους πράσινους χώρους του πάρκου. Κατασκευάζεται μια υπερσύγχρονη Μονάδα Επεξεργασίας Λυμάτων (ΜΕΛ) εντός του ακινήτου, η οποία θα τροφοδοτεί το δίκτυο άρδευσης του μεγάλου Μητροπολιτικού Πάρκου με ανακυκλωμένο νερό. Επιπλέον, εφαρμόζονται συστήματα συλλογής και αποθήκευσης των ομβρίων υδάτων, καθώς και τεχνολογίες «έξυπνου» ποτίσματος που αποτρέπουν τη σπατάλη.
Βιοκλιματική Αρχιτεκτονική – Βιώσιμη Αστική Κινητικότητα
Τα κτίρια που ανεγείρονται στο Ελληνικό σχεδιάζονται με βάση τις αρχές της βιοκλιματικής αρχιτεκτονικής, ώστε να εκμεταλλεύονται στο έπακρο το μικροκλίμα της περιοχής, τον ήλιο και τους φυσικούς ανέμους. Εμβληματικά έργα, όπως ο Riviera Tower (ο πρώτος πράσινος ουρανοξύστης στην Ελλάδα) και το Τhe Ellinikon Mall, στοχεύουν στις ανώτατες διεθνείς πιστοποιήσεις αειφορίας, όπως το LEED (Leadership in Energy and Environmental Design) σε επίπεδο Gold ή Platinum.
Τα κτίρια αυτά ενσωματώνουν προηγμένα συστήματα μόνωσης και ενεργειακά κουφώματα που ελαχιστοποιούν τις απώλειες ψύξης και θέρμανσης, έξυπνα συστήματα διαχείρισης κτιρίων (BMS) που βελτιστοποιούν την κατανάλωση ενέργειας σε πραγματικό χρόνο ανάλογα με τις ανάγκες των χρηστών, φωτοβολταϊκά συστήματα στις στέγες για την παραγωγή καθαρής, ανανεώσιμης ενέργειας κ.ά.
Οι πράσινες πρακτικές επεκτείνονται και στον τρόπο μετακίνησης για την προώθηση της βιώσιμης αστικής κινητικότητας. Το Ελληνικό σχεδιάζεται ως μια «πόλη των 15 λεπτών», όπου οι κάτοικοι θα μπορούν να καλύψουν τις καθημερινές τους ανάγκες με τα πόδια ή το ποδήλατο. Κατασκευάζεται ένα εκτενές δίκτυο πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων μήκους πολλών χιλιομέτρων, ενώ προωθείται η ηλεκτροκίνηση με την εγκατάσταση εκατοντάδων σταθμών φόρτισης. Στο The Ellinikon δημιουργείται ο μεγαλύτερος πεζόδρομος της Ευρώπης, ο οποίος θα ξεκινά από τη στάση μετρό στη Λεωφόρο Βουλιαγμένης και θα καταλήγει μέχρι το παράκτιο μέτωπο στον Άγιο Κοσμά και τις στάσεις τραμ σε αυτό. Παράλληλα, η χρήση Μέσων Μαζικής Μεταφοράς σταθερής τροχιάς (μετρό, τραμ) ενσωματώνεται οργανικά στον ιστό της νέας πόλης.
Το Μητροπολιτικό Πάρκο και η Φυσική Αναγέννηση
Το Experience Park και το μελλοντικό Μητροπολιτικό Πάρκο των 2.000 στρεμμάτων αποτελούν τον «πράσινο πνεύμονα» της ανάπλασης. Για τη διαμόρφωσή τους, η Lamda Development επιλέγει αποκλειστικά ενδημικά ή πλήρως εγκλιματισμένα φυτά της Μεσογείου (όπως ελιές, χαρουπιές και σχίνα). Τα φυτά αυτά έχουν εξαιρετικά χαμηλές απαιτήσεις σε νερό και είναι ανθεκτικά στις τοπικές κλιματικές συνθήκες, ενισχύοντας τη βιοποικιλότητα της περιοχής και μειώνοντας την ανάγκη για χημικά λιπάσματα. Ο σχεδιασμός του (που φέρει την υπογραφή του διεθνούς φήμης αρχιτεκτονικού γραφείου Sasaki σε συνεργασία με τους Foster + Partners) ξεφεύγει από τη λογική ενός απλού χώρου πρασίνου και διαμορφώνει μια ολόκληρη «ζωντανή» οικολογική και πολιτιστική υποδομή.
