Γράφει ο
Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος
∆ηµοσιογράφος – ∆ηµοσιολόγος
Κοντά στα όσα θλιβερά συµβαίνουν στην κάστα των «εκλεκτών» (ελίτ) της κοινωνίας µας και σε αναζήτηση της ζωηφόρου ελπίδας, πέραν της βοηθείας του Θεού δια πρεσβειών των αγίων Του, σηµαντικό στοιχείο ελπίδας είναι και ο ελληνικός λαός, που πληρώνει τα λάθη και τη διαφθορά των ηγετών του και που αντιµετωπίζει τις σε βάρος του αποφάσεις της ηγεσίας του και των «εταίρων» του. Για πολλούς λόγους οι Έλληνες δεχθήκαµε και δεχόµαστε πολλές αρνητικές επιρροές και εµφανίζουµε ελαττώµατα αλλά, έως σήµερα, διατηρούµε τον ξεχωριστό πολιτισµό µας, στοιχείο του οποίου είναι και η γλώσσα µας.
Την άποψη αυτή υποστηρίζει ο ιδιοφυής ιστοριοδίφης Σπυρίδων Ζαµπέλιος ήδη από τα µέσα του 19ου αιώνα στο βιβλίο του «Βυζαντιναί µελέται», εκδοθέν το 1857. Γράφει, µεταξύ άλλων, ότι η διατήρηση του πολιτισµού µας «ασφαλώς οφείλεται πέραν της Γραικορρωµαϊκής µοναρχίας την ενέργεια, της Εκκλησίας την πολιτεία και της λογίας τάξεως το σύστηµα, εις το ουσιωδέστερο του νεοελληνισµού στοιχείο, τον ανερµήνευτο λαό, ο οποίος δια της ζώσης αυτού φωνής ενεκόλαψε εις την ιστορία της παλιγγενεσίας µας την σφραγίδα της ελληνικής ταυτότητος, το διαγνωστικό στοιχείο της ιδιοπροσωπίας» (σελ. 648). Η ιδιοπροσωπία δεν είναι «ιδεολογική παράµετρος του αντιευρωπαϊσµού», όπως έχει «αποφανθεί» χρονογράφος, αλλά, κατά τον αείµνηστο Πρόεδρο της ∆ηµοκρατίας Χρήστο Σαρτζετάκη, είναι «κατάδηλος και αυταπόδεικτος αλήθεια» και όσοι δεν την αναγνωρίζουν έχουν ιδεολογία «ταυτόσηµη µε τη σταλινική και των πολυεθνικών εταιρειών, που είναι αυτή της νέας τάξεως πραγµάτων». Οι αναγνωρίζοντες το ανάδελφο του ελληνικού έθνους ακολουθούν την άποψη του Κωνσταντίνου Καραµανλή, ότι ανήκοµε στη ∆ύση φέροντες σε αυτήν την ιδιοπροσωπία µας και διατηρούντες την πολιτισµική αυτονοµία και ανεξαρτησία µας.
Οι Έλληνες από την αρχαιότητα ζούµε σε έναν κόσµο διαφορετικό από µας, αλλά διαθέτουµε την ικανότητα να προσλαµβάνουµε τα ωφέλιµα και να ανανεωνόµαστε χωρίς να χάνουµε τα βασικά εθνικά µας γνωρίσµατα. Είναι χαρακτηριστικός ο λόγος του Αιγυπτίου ιερέα στον Σόλωνα – γραµµένος στον πλατωνικό «Τίµαιο» – πως οι Έλληνες είµαστε παιδιά, µε την έννοια της περιέργειας και της αφοµοίωσης στοιχείων από άλλους πολιτισµούς που µας ωφελούν, χωρίς να χάνουµε την ταυτότητά µας. Με το ίδιο πνεύµα ο Μέγας Βασίλειος συµβούλευσε τους χριστιανούς νέους να ωφελούνται από τα ελληνικά γράµµατα, χωρίς να αλλοτριώνουν την πίστη τους. Προς τούτο τους έφερε, µεταξύ άλλων, παραδείγµατα από τον Όµηρο και τον Σωκράτη, τους περιέγραψε την επιλογή της δύσκολης οδού της αρετής από τον Ηρακλή, και χαρακτήρισε άξιο θαυµασµού τον ∆ιογένη γιατί περιφρονούσε τα υλικά αγαθά.
Έλληνας χρονογράφος, λάτρης της αφοµοίωσης των Ελλήνων από τους άλλους λαούς της Ευρώπης, δεν έχει κάνει τον κόπο να εντρυφήσει στην ιστορία των πολιτισµών, π.χ. του Γουίλ Ντυράν, να εξετάσει γιατί υπάρχει αυτή η ενότητα µεταξύ των πολλών λαών της Ευρώπης και γιατί το «ανάδελφο» προς αυτούς του δικού µας λαού. Έχοµε µαζί τους κοινά, αφού εκ των βάσεων του πολιτισµού τους είναι ο ελληνικός, αλλά έχοµε διατηρήσει και πολλά στοιχεία που είναι διαφορετικά. Αντίθετα οι δυτικοί και οι βόρειοι λαοί έχουν πολλά κοινά στη νοοτροπία, στον τρόπο ζωής. Προ του Λουθήρου βασικός ενωτικός παράγων µεταξύ τους ήταν ο Πάπας και µετά η προερχόµενη από τον Παπισµό διαµαρτύρηση. Από τις διαµάχες, τις αναµίξεις, τους συµβιβασµούς τους, έγιναν ένα µίγµα, το ονοµαζόµενο «∆ύση» µε πολλά κοινά στοιχεία. Απόδειξη είναι ο πυρήνας της σηµερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης, που ήταν η Ευρωπαϊκή Κοινότητα Άνθρακος και Χάλυβος και αποτελείτο από έξι χώρες, τις λατινογενείς Γαλλία και Ιταλία, και τις σε µεγάλο ποσοστό γερµανικές ∆υτική Γερµανία, Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεµβούργο. Οι σλάβοι έχουν κύριο µεταξύ τους ενωτικό παράγοντα την Ορθόδοξη Εκκλησία και αισθάνονται πνευµατική συγγένεια µε την Ελλάδα, αλλά µε διαφορές σε πολλά πολιτισµικά στοιχεία. Όσοι Σλάβοι ασπάσθηκαν τον παπισµό (π.χ. Πολωνοί και Κροάτες), αφοµοιώθηκαν µε τους υπόλοιπους δυτικούς λαούς. Η προσπάθεια των προερχόµενων θρησκευτικά από τον παπισµό και τη διαµαρτύρηση κρατών είναι να αφοµοιωθούν και να ενταχθούν στο φυλετικό και πολιτισµικό µίγµα τους και οι Ορθόδοξοι, Έλληνες και Σλάβοι.
Παραδείγµατα εθνοτικών συνδέσεων στην Ευρώπη, που, παρά τις διαφορές τους αποτελούν οµόσπονδα κράτη είναι η Ελβετία και το Βέλγιο, Η Ελβετία ήταν ενδιαίτηµα διαφόρων φυλών, των Ελβετών, των Ραίτων, των Λεποντίων, κελτικής, τεκτονικής και ιταλικής καταγωγής. Για να εξασφαλίσουν την αµοιβαία βοήθεια και την ασφάλειά τους οι βουνίσιοι χωρικοί σχηµάτισαν καντόνια, όπως και οι αστοί των πόλεων. Συν τω χρόνω συνασπίσθηκαν όλα τα καντόνια στην Ελβετική Οµοσπονδία, διατηρώντας το καθένα τη γλώσσα, τη θρησκεία και τα έθιµά του. Το Βέλγιο, αποτελείται από τους γερµανικής καταγωγής Φλαµανδούς, που µιλάνε γερµανικά και τους Βαλλόνους, κράµα γερµανικών, γαλλικών και κελτικών στοιχείων, που µιλάνε γαλλική διάλεκτο.
Η αντίσταση των όπου Γης Ελλήνων στην αφοµοίωσή τους φάνηκε και στη φετινή αυθόρµητη, αθρόα και ολόψυχη συµµετοχή τους στα Πάθη και στην Ανάσταση του Σωτήρα Ιησού Χριστού. Όπως έγραψαν χρονικογράφοι οι ξένοι, οι οποίοι ήσαν στη χώρα µας τις ηµέρες αυτές, εντυπωσιάστηκαν από το µέγα πλήθος των Ελλήνων που έλαβαν µέρος και από την εκ µέρους τους τήρηση των εθίµων της Μεγάλης Εβδοµάδος και της Κυριακής του Πάσχα, που έρχονται µέσα από το βάθος των αιώνων.
Έκπληκτοι ευχάριστα πολλοί ετερόδοξοι ξένοι µας, ακολούθησαν την περιφορά του Επιταφίου, παρέστησαν στο άναµµα της πασχαλινής λαµπάδας και στο φιλί της αγάπης και έµαθαν για το τσούγκρισµα των κόκκινων αυγών, τη µαγειρίτσα, το πασχαλινό αρνί ή κατσίκι, την πασχαλινή οικογενειακή συγκέντρωση και συσπείρωση, µε τη συµµετοχή και των ξενιτεµένων συγγενών, καθώς και στον πάνδηµο χορό της χαράς την Κυριακή του Πάσχα, µετά τον Εσπερινό της Αγάπης. Σηµειώνεται ότι για τους Ρωµαιοκαθολικούς και τους Προτεστάντες το Πάσχα είναι µια εορτή χωρίς τίποτε το ιδιαίτερο. Και οι δύο οµολογίες τονίζουν το Πάθος και τη Σταύρωση του Ιησού και όχι την Ανάσταση και δίνουν περισσό βάρος στα Χριστούγεννα, που τα συνδυάζουν µε τον Άγιο Νικόλαο και την ανταλλαγή δώρων.
Η εορτή του Πάσχα εορτάστηκε µε τον ίδιο πανηγυρικό και πάνδηµο τρόπο από τους όπου Γης Έλληνες. Από την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία έως τη Νέα Υόρκη και την Φλόριντα, από το Λος Άντζελες έως τη Νότια Αφρική, από την Αργεντινή έως την Ιρλανδία, από τη Σουηδία και τη Νορβηγία έως τη Γαλλία και την Ισπανία, νέοι στην ηλικία φοιτητές και επιστήµονες, και οικογένειες µε µέλη τρίτης και τέταρτης γενιάς γιόρτασαν µε τον παραδοσιακό τρόπο την µεγάλη εορτή της Χριστιανοσύνης.
Ο αείµνηστος ∆ιονύσης Σαββόπουλος στον δίσκο του «Η Ελλάδα που αντιστέκεται…», το 1983, µε τον τρόπο του µίλησε για την εθνική αυτοσυνειδησία µας, την εθνική µας παράδοση και για την πολιτισµική µας µοναξιά: «Η Ελλάδα που αντιστέκεται/ η Ελλάδα που επιµένει/ κι όποιος δεν καταλαβαίνει/ δεν ξέρει πού πατά και πού πηγαίνει».
