Γράφει ο Φώτης Αλεξόπουλος
Οικονοµολόγος
Μέλος του ΙΝΚΑ/Γενική Οµοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδος
Η πρόσφατη αύξηση των βασικών επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κατά 25 µονάδες βάσης (0,25) από την Κριστίν Λαγκάρντ και οι δηλώσεις της για αύξηση 25 µονάδων βάσης (0,25) ξανά τον Σεπτέµβριο έρχεται να υπενθυµίσει στις χώρες όπως η Ελλάδα ότι η µάχη κατά του πληθωρισµού δεν έχει ακόµη ολοκληρωθεί.
Οι δηλώσεις της προέδρου της ΕΚΤ (Κριστίν Λάγκαρντ) ότι οι αποφάσεις για τα επιτόκια θα λαµβάνονται από συνεδρίαση σε συνεδρίαση, χωρίς εκ των προτέρων δεσµεύσεις, έχουν προκαλέσει εύλογη ανησυχία. Η πιθανότητα διαδοχικών αυξήσεων µέσα σε σύντοµο χρονικό διάστηµα, που σωρευτικά θα µπορούσαν να φτάσουν ακόµη και το 1%, για το έτος 2026, αποτελεί ένα σενάριο που δεν µπορεί να αγνοηθεί.
Τρόπο τινά, είναι σαφές ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, επηρεάζουν την οικονοµία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, (του Oικονοµικού Γίγαντα µε τα Ξύλινα Πόδια ) και ο κίνδυνος αναζωπύρωσης των πληθωριστικών πιέσεων δηµιουργεί ένα περιβάλλον µεγάλης αβεβαιότητας για τις ευρωπαϊκές οικονοµίες.
Σίγουρα, αυτή η κίνηση για την νοµισµατική πολιτική της Ε.Ε από την εκπρόσωπο της ΕΚΤ, θα επηρεάσει χιλιάδες ελληνικά νοικοκυριά µε δάνεια κυµαινόµενου επιτοκίου αφού κάθε αύξηση των επιτοκίων µεταφέρεται σχεδόν άµεσα στις µηνιαίες δόσεις των στεγαστικών, επιχειρηµατικών και άλλων δανείων που είναι συνδεδεµένα µε τους δείκτες της αγοράς, όπως το Euribor.
Και εδώ γεννάται ένα κρίσιµο κοινωνικό και οικονοµικό ερώτηµα:
Μπορούν τα ελληνικά νοικοκυριά και οι Ελληνικές επιχειρήσεις ( Επι το πλείστων µικροµεσαίες ) να αντέξουν ένα νέο κύµα αυξήσεων, όταν τα εισοδήµατά τους παραµένουν συµπιεσµένα από χρόνια οικονοµικής κρίσης;
Θα επηρεαστεί η Τροχιά Ανάπτυξης αφού ως γνωστό, η αύξηση του κόστους του χρήµατος όταν γίνεται υπερβολική, περιορίζει την κατανάλωση, αποθαρρύνει τις επενδύσεις, αυξάνει το κόστος χρηµατοδότησης των επιχειρήσεων και µπορεί να οδηγήσει σε επιβράδυνση της οικονοµικής δραστηριότητας;
Οι απαντήσεις πρέπει να δοθούν σήµερα.
Η Τράπεζα της Ελλάδος οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες και να καλέσει τις εµπορικές τράπεζες να εφαρµόσουν άµεσα µέτρα προστασίας των συνεπών δανειοληπτών µε κυµαινόµενα δάνεια, όπως:
– θέσπιση πλαφόν στην αύξηση της µηνιαίας δόσης για χαµηλά και µεσαία εισοδήµατα,
– δυνατότητα µετατροπής των κυµαινόµενων επιτοκίων σε σταθερά µε ευνοϊκούς όρους και χωρίς υπέρογκα έξοδα,
– επιµήκυνση της διάρκειας αποπληρωµής όπου απαιτείται,
– προληπτικές ρυθµίσεις πριν εµφανιστούν καθυστερήσεις και νέες ληξιπρόθεσµες οφειλές.
Παράλληλα, η κυβέρνηση δεν µπορεί να παραµένει παρατηρητής και να βγάλει την «ουρά της απέξω»…
Οφείλει να εξετάσει ένα στοχευµένο πλαίσιο προστασίας για τα χαµηλά και ευάλωτα εισοδήµατα, διότι η απώλεια της δυνατότητας εξυπηρέτησης ενός στεγαστικού δανείου δεν είναι απλώς ένα τραπεζικό ζήτηµα. Είναι ζήτηµα κοινωνικής συνοχής.
Είναι σαφές ότι η Ευρώπη οφείλει να βρει τη λεπτή ισορροπία ανάµεσα στη σταθερότητα των τιµών και στη διατήρηση της ανάπτυξης. Ωστόσο έχουµε επισηµάνει εδώ και χρόνια ότι τα επιτόκια της ΕΚΤ δεν θα πρέπει να εφαρµόζονται σε όλες τις χώρες της ευρωζώνης µε το ίδιο επιτόκιο διότι υπάρχει µεγάλο χάσµα µεταξύ των κρατών µελών στα ετήσια εισοδήµατα των Πολιτών… Το έχουµε καταγγείλει εκατοντάδες φορές ότι είναι λάθος πολιτική της ΕΚΤ που αντί να µειώνει τον πληθωρισµό, οδηγεί τα νοικοκυριά στις φτωχότερες χώρες της Ε.Ε στην οικονοµική ασφυξία και τις επιχειρήσεις σε αδυναµία επενδύσεων δηµιουργώντας νέα κοινωνικά και οικονοµικά προβλήµατα που “κλείνουν” πολύ δύσκολα..
Η Ελλάδα γνωρίζει καλύτερα από πολλές χώρες τις συνέπειες της υπερχρέωσης. Τα «κόκκινα» δάνεια, οι πλειστηριασµοί και η απώλεια περιουσιών άφησαν βαθιές πληγές στην κοινωνία.
∆εν έχουµε το δικαίωµα να επαναλάβουµε τα ίδια λάθη.
